Tiết lộ ảnh hưởng của dinh dưỡng khi điều trị HIV/AIDS

Dinh dưỡng không hợp lý làm giảm khả năng kháng vi-rút của thuốc.

Người nhiễm HIV khi điều trị thuốc kháng vi-rút HIV (ARV) cần chú ý tới sự tương tác giữa thuốc với thức ăn hàng ngày, vì sự tương tác này có thể ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị và tình trạng dinh dưỡng của người nhiễm.

Hiện nay, trên thế giới chưa có thuốc điều trị khỏi HIV, nhưng thuốc kháng vi-rút ARV có thể làm chậm sự phát triển của HIV. Kết quả này làm giảm tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV, giảm tỷ lệ mắc các loại bệnh nhiễm trùng cơ hộicác bệnh kèm theo khác như sốt rét cảm lạnh nhiễm ký sinh trùng… 

Tuy nhiên, khi dùng các thuốc điều trị vi-rút HIV cần chú ý tới sự tương tác giữa thuốc với thức ăn hằng ngày. Sự tương tác này được định nghĩa là sự thay đổi đặc tính dược động học của một loại thuốc hoặc thay đổi thành phần dinh dưỡng và có thể ảnh hưởng tới tình trạng dinh dưỡng. Tương tác thuốc và thức ăn xảy ra các trường hợp sau:

- Một số thuốc làm rối loạn hấp thu chuyển hóa, phân bổ và bài tiết các chất dinh dưỡng hậu quả sẽ ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng.

- Thức ăn giàu chất béo làm ảnh hưởng đến hấp thu, chuyển hóa, phân bố và đào thải của thuốc.

- Một số thuốc gây thay đổi vị giác, mất cảm giác ngon chán ăn tiêu chảy mệt mỏi trầm cảm dẫn đến giảm khẩu phần hoặc giảm hấp thu thức ăn.

Các thức ăn khác nhau có thể làm tăng cường hay ức chế hấp thu, chuyển hóa, phân bố và đào thải thuốc và như vậy sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả điều trị. Ví dụ: thức ăn làm giảm hấp thu isoniazid (thuốc điều trị lao), do đó, nên uống isoniazid trước khi ăn 1 giờ hoặc sau khi ăn 1-2 giờ. Thức ăn nhiều chất béo có một số ảnh hưởng tới người đang điều trị HIV/AIDS như làm tăng nồng độ của thuốc efavirenz (một thuốc điều trị HIV) trong máu (bởi vậy, cần tránh dùng efavirenz ngay sau bữa ăn nhiều chất béo) hay làm giảm tác dụng của indinavir. Việc uống rượu bia có thể làm tăng nồng độ abacavir trong máu lên đến 41%.

Ngược lại, thuốc ARV cũng có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng các chất dinh dưỡng của cơ thể. Ví dụ, stavudine (d4T) gây rối loạn phân bố mỡ của cơ thể. Một số ARV gây rối loạn chuyển hóa mỡ làm tăng triglycerides và cholesterol rối loạn phân bố mỡ và kháng insulin (có thể gây đái tháo đường). Isoniazid làm giảm hấp thu vitamin B6 (do đó, cần bổ sung vitamin B6 để tránh giảm vitamin B6 và các triệu chứng liên quan tới việc thiếu vitamin này).

   
Làm Mới
Bài viết cùng chuyên mục
Video nổi bật