Những nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả bệnh tổ đỉa

Bệnh tổ đỉa là một thể đặc biệt của bệnh chàm, khu trú ở lòng bàn tay, bàn chân và rìa các ngón. Bệnh thường gặp ở tuổi từ 20 - 40, nam nữ có tỷ lệ bằng nhau.

Đặc điểm của tổn thương là gì?

Mụn nước màu trắng trong là triệu chứng chính, kích thước nhỏ khoảng 1mm, nằm sâu, chắc, khó vỡ, thường tập trung thành từng chùm hơi gồ trên mặt da. Đôi khi nhiều mụn nước kết tụ thành bóng nước lớn. 90% là gặp ở lòng bàn tay và các rìa ngón tay hoặc là chỉ gặp một trong hai chỗ đã nói trên, còn ở lòng bàn chân và rìa ngón chân thì ít gặp hơn.  

 

Tổn thương thường đối xứng và bệnh thường không bao giờ vượt quá cổ tay, cổ chân. Bệnh thường xảy ra từng đợt, trước khi nổi mụn nước thường có cảm giác ngứa, rát, một số trường hợp kèm tăng tiết mồ hôi mụn nước của bệnh tổ đỉa thường có xu hướng khô ít khi tự vỡ, rồi để lại một điểm dày sừng màu vàng đục, tróc da. Khi bị nhiễm khuẩn thì mụn nước hoặc bóng nước sẽ đục, sưng đỏ kèm theo sưng hạch bạch huyết ở vùng kế cận và người bệnh nóng sốt.   bệnh tổ đỉa được các thầy thuốc ngoài da coi như một loại chàm (eczema).

Nhưng khác eczema tổ đỉa chỉ nổi ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và rìa ngón tay chân, còn eczema thì có thể gặp ở bất cứ vị trí nào trên da. Mặt khác, mụn nước tổ đỉa thường to, sâu, chắc, khó vỡ hơn mụn nước eczema. Cũng như eczema, tổ đỉa gây ngứa nhiều, bệnh nhân gãi, chà xát làm vỡ mụn nước, dễ thành nhiễm khuẩn phụ, sưng tấy, nổi hạch, có khi phát sốt. Bệnh tiến triển dai dẳng, hay tái phát theo chu kỳ (dân gian gọi là theo tuần trăng) thành mạn tính, kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, trở ngại nhiều cho sinh hoạt, lao động nếu không được điều trị đúng đắn.  

Những nguyên nhân gây bệnh tổ đỉa

Nguyên nhân gây bệnh tổ đỉa rất phức tạp. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp:

Dị ứng với hóa chất trong sinh hoạt, trong nghề nghiệp như xăng, dầu mỡ thuốc kháng sinh xà bông thơm, xà phòng giặt, chất tẩy rửa dầu thơm xi măng, vôi...

Do nhiễm khuẩn trong khi làm việc, tiếp xúc với đất, nước bẩn.

Dị ứng với nấm kẽ chân

Do tăng tiết mồ hôi tay chân liên quan đến rối loạn thần kinh giao cảm, làm việc trong môi trường nóng ẩm.

Những yếu tố sau đây có thể thúc đẩy tình trạng bệnh khởi phát hoặc nặng hơn:

Yếu tố tại chỗ: chất tẩy rửa, xà phòng, dung môi, giày dép chật, chất liệu da, đổ mồ hôi nhiều...

Yếu tố trong không khí: khói thuốc, lông chó mèo, đất bùn, mạt bụi nhà...

Nhiễm vi khuẩn tụ cầu vàng

Thức ăn: hải sản trứng thịt gàđậu phộng đậu nành đồ lên men tinh bột bệnh có thể tái phát nếu hiện diện các yếu tố thúc đẩy bệnh như đã kể ở trên.

Cũng như đối với eczema điều trị tổ đỉa thường khó khăn. Hai yếu tố nhiễm khuẩn dị ứng thường kết hợp. Tùy từng trường hợp, thầy thuốc sẽ phải dùng đến các thuốc chống nhiễm khuẩn, chống nấm chống dị ứng toàn thân hoặc tại chỗ. Phải điều tra các chất gây dị ứng để loại trừ. Nếu do rối loạn hấp thụ vitamin cần bổ sung vitamin thích hợp (vitamin PP, C, B6).

Bệnh nhân bị tổ đỉa cần lưu ý

Tránh bóc vảy, chọc lể mụn. Nên rửa tay chân nhẹ, không cào gãi, làm xây xước các mụn nước đề phòng nhiễm khuẩn phụ. Không nên ngâm tay nhiều làm ẩm ướt lớp sừng, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển mạnh hơn.

Tránh tiếp xúc xăng dầu, mỡ, xà phòng, hóa chất, thuốc tẩy rửa. Khi cần phải đeo găng bảo vệ; cắt ngắn móng tay và giữ khô, sạch da lòng bàn tay, lòng bàn chân.

Ngâm rửa tay chân với thuốc tím pha loãng 1/10.000; chấm thuốc BSI 1 - 3% khi chỉ có mụn nước đơn thuần. Khi tổ đỉa đã nhiễm khuẩn có mủ hoặc bóng nước to thì chích cho vỡ ra, sau đó bôi thuốc chống nhiễm khuẩn như milian, eosine; chiếu tia tử ngoại (Ultra violet) tại chỗ.

Điều trị toàn thân: uống thuốc chống dị ứng thông thường, dùng kháng sinh nếu có nhiễm khuẩn dùng thuốc kháng nấm nếu bị nhiễm nấm uống thuốc kháng dị ứng và chống ngứa theo chỉ định của bác sĩ da liễu. Uống thêm các loại vitamin như A, B, C. Nếu mụn nước bị vỡ, có thể bôi thuốc sát khuẩn tránh nhiễm khuẩn và uống thêm kháng sinh.

Bện cạnh đó có thể dùng một số bài thuốc dân gian đơn giản như: dùng một nắm nhỏ lá đào tươi (50g) rửa sạch, giã nhỏ đắp vào tổn thương, sau 30 phút tháo ra để thoáng, ngày đắp 2 lần; khoảng 100g lá móng tay rửa sạch, sắc trong 1 lít nước, ngâm vùng tổn thương trong 15 - 20 phút, ngày ngâm 2 lần; hoặc bột đại hoàng (khoảng 15g) gói trong vải mỏng, sạch, tẩm với rượu trắng xoa lên nơi ngứa; ké đầu ngựa 20g, hy thiêm thảo 20g sao khô, sắc nước uống hàng ngày.

   
Làm Mới
Bài viết cùng chuyên mục
Video nổi bật